I Doroczna Konferencja Naukowa Doktorantów Kulturoznawstwa UŚ

Szczyrk, 16-19.09.2012 r.

Kulturoznawstwo jest dyscypliną, która swoim zakresem obejmuje refleksję nad bardzo różnorodnymi zagadnieniami i zjawiskami kulturowymi, także z zastosowaniem zróżnicowanej metodologii. Tym ważniejsze wydało się doktorantom zrzeszonym w Kole Naukowym Doktorantów Kulturoznawstwa stworzenie przy wsparciu Instytutu Nauk o Kulturze okazji do spotkania na styku subdyscyplin reprezentowanych przez młodych badaczy.

Z inicjatywy przewodniczącego Koła, mgr. Jakuba Dziewita, i przy pełnym poparciu dla inicjatywy wśród pozostałych członków (i po powołaniu grupy roboczej, która ukonstytuowała komitet organizacyjny w składzie: mgr Emilia Wieczorkowska, mgr Monika Sadowska, mgr Jakub Dziewit), w połowie września 2012 odbyła się w Domu Wypoczynkowym Uniwersytetu Śląskiego w Szczyrku I Doroczna Konferencja Naukowa Doktorantów Kulturoznawstwa. Nie bez przyczyny zaproponowana została taka data – sesja (w założeniu cykliczna) ma być okazją do prezentacji osiągnięć oraz postępów badawczych w mijającym roku akademickim. Dla nowozakwalifkowanych studentów I roku studiów doktoranckich jest to natomiast okazja do prezentacji fragmentów prac magisterskich oraz integracji z nowym środowiskiem. Dość zaskakującym może się wydać fakt, że brak na konferencji jednoznacznie postawionego tematu – taka formuła jednak, co znalazło potwierdzenie w trakcie sesji, pozwala na rozpoznanie wzajemnych obszarów badawczych uczestników, a w przyszłości zaowocować może współpracą miedzy reprezentantami różnych subdyscyplin.

Patronat nad Konferencją objął Oddział Katowicki Polskiego Towarzystwa Kulturoznawczego – instytucji niejako sprawującej pieczę nad rozwojem polskiego kulturoznawstwa. Patronem zgodziła się także zostać Kierownik Studiów Doktoranckich Wydziału Filologicznego UŚ, prof. UŚ dr hab. Danuta Opacka-Walasek.

Do sesji zgłoszonych zostało 13 referatów (ze względów losowych wygłoszono 10), a uczestnikami byli reprezentanci zakładów: Teorii i Historii Kultury, Filmoznawstwa i Wiedzy o Mediach, Komunikacji Kulturowej, Kultury Literackiej. Brak tematyzacji Konferencji pozwolił nam na wprowadzenie dyskusji po każdym referacie, dzięki czemu uniknęliśmy typowej dla konferencji sytuacji skupienia się rozmowy na jednym referacie. Szczegółowy program pozwalamy sobie przekazać w załączeniu.

Każde z wygłoszonych wystąpień zostało zarejestrowane w profesjonalny sposób (dzięki współpracy z firmą Mandla Media) przez zawodowego operatora i reżysera, Krzysztofa Zygalskiego. Obecność profesjonalisty umożliwiła potraktowanie sesji także jako swoistego warsztatu wystąpień publicznych. Zamknięty i w pewnym stopniu roboczy charakter spotkania pozwolił nam na omówienie form prezentacji, wskazanie błędów, a co za tym idzie, pracę nad uatrakcyjnieniem form przekazu naszej pracy naukowej. Każdy z uczestników otrzymał zapis wideo swojego wystąpienia.

Bardzo ważną częścią Konferencji były dwa panele dyskusyjne. W spotkaniu pierwszym („O granicach refleksji kulturoznawczej”, moderator: mgr Adam Pisarek) uczestnicy podjęli dyskusję, której celem naczelnym było pytanie o realność kulturoznawstwa (pojmowanego generalnie) jako obszaru badawczego. Jest to problem szczególnie interesujący w momencie, w którym obserwujemy w wielu ośrodkach akademickich zastępowanie studiów kulturoznawczych kilkoma subdyscyplinami, na naszym Uniwersytecie reprezentowanymi przez wiele zakładów wewnątrz jednego instytutu, a co za tym idzie – przez wiele obszarów badawczych wewnątrz jednego kierunku studiów. Dyskutanci zadali sobie pytanie: czy określę siebie jako kulturoznawcę, czy też raczej filmoznawcę, medioznawcę, etc.? Jakkolwiek trudno mówić o znalezieniu jednoznacznej odpowiedzi, uczestnicy osiągnęli porozumienie, zgodnie z którym bardzo istotną rolę dla nich odgrywają badania wychodzące poza zakres jednej subdyscypliny, korzystanie z tropów i kontekstów jakie podsuwają propozycje reprezentantów choćby innych zakładów. Uczestnicy Konferencji wyrazili wolę dalszej współpracy i dyskusji w tym temacie oraz postulowali wypracowanie wspólnego manifestu młodych badaczy kulturoznawstwa.

Ukoronowaniem trzeciego dnia Konferencji była dyskusja „Problemy dydaktyki kulturoznawczej” (moderator: mgr Jakub Dziewit). Jednym z obowiązków nakładanych na doktorantów studiów stacjonarnych jest prowadzenie zajęć ze studentami. I jakkolwiek jest to bardzo rozwijające, to niestety, w ramach studiów doktoranckich do tej pory brak było realnego wsparcia dla młodych dydaktyków, którzy musieli sami radzić sobie z tym jak prowadzić zajęcia – do roku 2012 poza możliwością udzielania rad przez promotorów jedyną formą przygotowania do dydaktyki było… uczestniczenie w zajęciach w czasie studiów. Dlatego też uznaliśmy, że warto wymienić się doświadczeniami związanymi z dydaktyką, a także omówić przypadki trudne, których nie brakuje w momencie wchodzenia w nową rolę dydaktyka. Wartość dyskusji docenili szczególnie studenci I roku, którzy rozpoczynają swoją przygodę z nauczaniem. Także z myślą o nich, członkowie Koła Naukowego Doktorantów Kulturoznawstwa zarysowali możliwości ubiegania się o dofinansowanie działalności naukowej doktorantów i stypendia, a także uczestniczenia w życiu Uczelni poprzez członkostwo w Radzie Samorządu Doktorantów czy też Kole Naukowym Doktorantów Kulturoznawstwa.

Trwałym śladem po I Dorocznej Konferencji Naukowej Doktorantów Kulturoznawstwa jest broszura zawierająca abstrakty wystąpień i stanowiąca swoisty katalog doktorantów wraz ze wskazaniem badanego obszaru kultury.

Już teraz możemy stwierdzić, że zarówno w odczuciu organizatorów, jak i uczestników, udało się zrealizować założone cele Konferencji. Bardzo trafną okazała się decyzja wyborze miejsca (Dom Wypoczynkowy UŚ w Szczyrku). Zgromadzenie i swoiste odizolowanie od spraw bieżących daje możliwość nieograniczonej rozmowy i sprzyja integracji, która może jedynie wzmocnić relacje i chęć współpracy na płaszczyźnie naukowej. Z pewnością już wkrótce przystąpimy do planowania II Dorocznej Konferencji Naukowej Doktorantów Kulturoznawstwa. Rozważamy zaproszenie reprezentantów innego ośrodka akademickiego i podjęcie próby porównawczego spojrzenia na charakter naszej pracy naukowej.